Bon Verweij
Neurochirurg, UMCU

3D Printing en Virtual Reality veroorzaken revolutie in chirurgie

Virtual reality (VR) en 3D printing kunnen een revolutionaire verbetering teweegbrengen in de chirurgie, betoogt Bon Verweij in zijn wake up call. Kùnnen, want invoering en financiering van deze innovaties zijn zeker niet vanzelfsprekend.

Een schedel op maat

Verweij hoorde een aantal jaren geleden voor het eerst over 3D printing. “Ik zat in de auto op weg naar huis en luisterde naar een radio-uitzending waarin dit werd besproken. Thuis ben ik meteen gaan googlen. Voordat ik het wist was het acht uur ’s ochtends.” Hij werd gegrepen door deze nieuwe technologie omdat hij vrij snel zag welke mogelijkheden deze heeft voor zijn werk als neurochirurg. Hij illustreert zijn betoog met talloze foto’s van patiënten bij wie met behulp van 3D geprinte platen de schedel volledig werd gereconstrueerd. “De ouderwetse manier is om met acrylpasta een schedel dicht te maken, dat doe ik ter plekke en moet snel, want het hardt in tien minuten uit. Het brengt gezondheidsrisico’s met zich mee voor de patiënt, want als het naar binnen drukt dan krijgt de patiënt uitval.” 3D geprinte platen hebben dit nadeel niet. Ze kunnen bovendien precies op maat gemaakt worden, wat cosmetisch gezien mooier is. Het maakt ook mogelijk dat grote delen of zelfs de gehele schedel van een patiënt vervangen wordt, iets dat met de oplossing van acrylpasta niet mogelijk is.

Ingendael Discours 2016 - 172.jpg

 

Oefenen met virtual reality

3D printing biedt ook de mogelijkheid om een moeilijke operatie vooraf te oefenen, vertelt Verweij. Hij toont een geprinte plastic schedel, waarin de situatie van een patiënt exact is nagebootst. Zo kan de chirurg zien via welke weg hij het beste naar binnen kan, in het voorbeeld dat Verweij laat zien om een aneurysma in het hoofd weg te halen. Met virtual reality kunnen dit soort complexe operaties daadwerkelijk geoefend worden. “VR is interactie, je kunt dingen voelen en beleven zoals ze zijn.” Hij toont een video van Neil Martin over het gebruik van VR ter voorbereiding op een operatie (zie de weblink hieronder). Verweij voorspelt dat het gebruiken van VR voor complexe operaties gemeengoed gaat worden. “De patiënt zal ons straks voorafgaand aan de operatie vragen ‘heeft u mij al geopereerd?’.”

Een gapend gat

Dit zijn innovaties die hun meerwaarde in de zorg inmiddels bewijzen maar daarmee is niet gezegd dat ze zorgbreed worden geïmplementeerd, zo wordt duidelijk uit het betoog van Verweij. Hij krijgt de 3D geprinte implantaten bijvoorbeeld niet vergoed van de zorgverzekeraar, ook al zijn de kosten van gemiddeld 3800 euro per implantaat niet torenhoog te noemen. Er zit een gapend gat tussen het op kleine schaal gebruiken van innovaties en de brede implementatie in de zorg: “Voordat een innovatie is goedgekeurd en ondergebracht in een DOT ben je drie jaar verder. Ondertussen zien mijn patiënten de mogelijkheden van dit soort innovaties op internet en vragen ze ernaar. Ik wil ook niet terug naar de plaatjes van acrylpasta, dat kan echt niet meer.”

Creatieve financiering

De aanwezigen denken met Verweij mee over hoe deze innovatie wel gefinancierd kan worden. Tom Kliphuis, bestuursvoorzitter VGZ, oppert om een versnelde procedure te starten zoals ook voor nieuwe medicijnen gebeurt. Arno van Son, lid raad van bestuur CZ, zegt dat CZ wil onderzoeken of hier een goede business case van is te maken, “de oude manier van werken is misschien wel duurder dan 3800 euro”. Hij tekent er wel bij aan dat innovaties zoals deze iets anders moeten vervangen: “Dus geen extra financiering, maar in plaats van.” Het zijn goedbedoelde adviezen, maar ze helpen Verweij op dit moment niet verder: “Ik kan in mijn dagelijkse werk geen tijd vrijmaken om mij hier mee bezig te houden. Dit is iets dat verzekeraars met zorgaanbieders moeten regelen, in veel bredere zin voor innovaties die zich hebben bewezen. Zodat deze wel goed gefinancierd en geïmplementeerd kunnen worden. Dat gebeurt nu niet. Ondertussen hebben wij een acuut probleem met implantaten. Patiënten met geld regelen het zelf, patiënten zonder geld lopen vast.”

Organisatie

Een initiatief van:

Over Blommestein Groep
Blommestein Groep ontwikkelt geïntegreerde ontmoetingsconcepten voor het duurzaam verbinden van publieke en private organisaties op het hoogste niveau. We richten ons hierbij op het op structurele en dynamische wijze informeren en enthousiasmeren van topbestuurders, topambtenaren en professionals met als doel draagvlak te creëren voor vernieuwing door:

•       het vergroten van betrokkenheid
•       het opbouwen van vertrouwen en
•       het mobiliseren van creativiteit