Relinde Weil
Voorzitter Raad van Bestuur, Ziekenhuis St Jansdal

Back to the future in Lelystad

“Soms is het onvermijdelijk dat een ziekenhuis verdwijnt,” stelt Relinde Weil, voorzitter raad van bestuur, Ziekenhuis St Jansdal, in haar inleiding. Ze vertelt het eerlijke verhaal over de overname door haar ziekenhuis van het failliete ziekenhuis in Lelystad. Het is een verhaal van twee ziekenhuizen die van elkaar afhankelijk waren, beide eigenlijk net een maatje te klein voor de uitdagingen van deze tijd en beide belangrijk voor de regio.

48 uur
Toen in 2018 in een gesprek met haar collegabestuurders van het ziekenhuis in Lelystad duidelijk werd dat het daar niet goed ging, werden er serieuze plannen gemaakt voor een mogelijke overname, vertelt Weil. “We hadden onvoldoende draagkracht voor een warme overname, maar we wilden het ziekenhuis ook niet kwijt. We waren te afhankelijk van elkaar. Er werden gedetailleerde plannen gemaakt, waarover de grootste verzekeraars werden geïnformeerd. Maar toen het ziekenhuis in Lelystad failliet ging, kwam dat toch als een verrassing. We hadden een heel systeem bedacht met triggers en draaiboeken, maar er was eerst surseance en na een paar uur faillissement. We kregen 48 uur om een bod neer te leggen.” Weil vertelt beeldend over die periode: over een curator die onmiddellijk al het personeel ontsloeg, die het ziekenhuis op slot deed en die bij de overdracht van het gebouw aan het St. Jansdal, twee emmers vol sleutels overhandigde.

Relinde Weil - reactie Roland

Sentimenten
Het ziekenhuis in Lelystad werd een vestiging van St. Jansdal, vertelt Weil. “Een volledig basisziekenhuis was niet haalbaar. We wilden eigenlijk een dagcentrum voor electieve zorg, maar dat bleek politiek niet haalbaar. Als er een ziekenhuis omvalt, dan gaat de politieke en maatschappelijke discussie ineens over nabijheid en de status van een ziekenhuis, over sentimenten. Dat heb ik onderschat.”

Er werd in Lelystad een “kopie van Spijkenisse” gemaakt, waarbij het ziekenhuis in Spijkenisse kwam helpen. Alle poliklinieken zijn er, alle laagcomplexe, planbare zorg wordt er gedaan. Nu, enkele jaren verder, is de ophef verdwenen en de relatie met de gemeenteraad en het bestuur van Lelystad weer goed, er wordt goed samengewerkt met de huisartsen in de regio en mensen uit de Actiegroep Behoud Ziekenhuis Lelystad zitten nu in de vriendenstichting van St. Jansdal. “De tijd heelt alle wonden. Maar het was een turbulente periode.”

Zwakke ziekenhuizen
De mogelijkheid om niets te doen en het ziekenhuis in Lelystad te laten verdwijnen, was geen optie voor het St. Jansdal, zegt Weil. “Daarvoor waren we te afhankelijk van elkaar.” Maar zou het niet vaker wel moeten gebeuren, zo is de vraag in de discussie. Roland Eising, manager zorginkoop bij Zilveren Kruis, was betrokken bij de koop van Lelystad: “Het meest ingewikkeld vond ik de politieke dynamiek. De discussie ging niet over kwaliteit en feiten, maar over sentimenten. Ik dacht het kan toch niet waar zijn dat we de discussie zo voeren! Later zijn ziekenhuizen in de lucht gehouden waar niet eens discussie over was, dat vind ik nog schadelijker.” De meningen van de aanwezigen of meer ziekenhuizen zouden moeten verdwijnen, zijn verdeeld. Zo stelt Ties Eikendal, SEH-arts Radboud UMC, dat de eerstelijnszorg dichtbij patiënten georganiseerd moet worden, maar dat de tweede- en derdelijn meer op afstand en gebundeld mag zijn. Joan Meeder, cardioloog bij Viecuri en voorzitter NVVC, vindt juist dat alle zorg dichtbij de patiënt moet blijven, vooral bij die patiëntengroepen met multiproblematiek. Hoe dan ook is actie gewenst bij ziekenhuizen die dreigen om te vallen, nog voordat dat daadwerkelijk gebeurt, zo is een conclusie. Philipp Jan Flach, CEO Logex: “We kunnen zo een lijstje maken van zeven ziekenhuizen waar faillissement op de loer ligt. Als je daar nu actie onderneemt, dan voorkom je veel onrust.”

"Soms is het onvermijdelijk dat een ziekenhuis verdwijnt."

Organisatie

Een initiatief van:

Over Blommestein Groep
Blommestein Groep ontwikkelt geïntegreerde ontmoetingsconcepten voor het duurzaam verbinden van publieke en private organisaties op het hoogste niveau. We richten ons hierbij op het op structurele en dynamische wijze informeren en enthousiasmeren van topbestuurders, topambtenaren en professionals met als doel draagvlak te creëren voor vernieuwing door:

•       het vergroten van betrokkenheid
•       het opbouwen van vertrouwen en
•       het mobiliseren van creativiteit